Cen

វង់ភ្លេង​មហោរី​ខ្មែរ​សុរិន្ទ​
​    ​​នៅក្នុង​ខេត្ត​ស៊ីសាកេត របស់​ប្រទេស​ថៃ ដែល​ជា​ខេត្ត​បងប្អូន​ខ្មែរសុរិន្ទ​រស់នៅ មាន​ការប្រគំ​ភ្លេង​មហោរី នៅក្នុង​ឱកាស​បុណ្យ​ទាន​ផ្សេងៗ ។ ការប្រគំ​ភ្លេង​មហោរី​នោះ មាន​លក្ខណៈ​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​យ៉ាង​ពិតប្រាកដ ។​
​    ​យោងតាម​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​របស់​លោក​បណ្ឌិត មី​សែ​ល ត្រា​ណេ នៅ​លើ​អតីត​ទឹកដី​ខ្មែរ ដែល​សព្វថ្ងៃ ជា​របស់​ថៃ​ឃើញថា វង់ភ្លេង​មហោរី​ដែល​ប្រគំ​ដោយ​ឧបករណ៍​ប្រភេទ​ខ្សែ​និង​ប្រភេទ​ពិណ វា​ជា​ប្រពៃណី​របស់​អ្នក ស្រុក​ខ្មែរសុរិន្ទ​សុទ្ធសាធ ដែល​មាន​ប្រវត្តិ​តាំងពី​យូរលង់​ណាស់​មកហើយ ។ លោក​បណ្ឌិត​មាន​ភស្តុតាង​ជា​ច្រើន ដែល​បង្ហាញថា វង់ភ្លេង​មហោរី​ត្រូវបាន​ពេញនិយម​ក្នុង​តំបន់​តាំង​ពី​សតវត្សរ៍ទី​១៥-១៦​នៃ​គ្រិស្តសករាជ​មកម្ល៉េះ ម្យ៉ាងវិញទៀ​តត្រូវបាន​ផ្សារភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ខឿន​វប្បធម៌​ខ្មែរ​នា​សម័យ​មហានគរ​ទៀតផង ។​
​    ​សុរិន្ទ​សព្វថ្ងៃ មាន​ការពេញនិយម​វង់ភ្លេង​មហោរី​ដូចគ្នា​នៅក្នុង​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ដែរ គ្រាន់តែ​សុរិន្ទ មាន​កម្រិត​តិចជាង​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​ខេត្ត​ស៊ីសាកេត និង​បុរីរម្យ​ក៏​ដូចគ្នា​ដែរ ។ នៅក្នុង​ពិធឹ​មង្គល​ផ្សេងៗ ដូចជា​រៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍​(​សែន​កូន​) ពិធី​ឡើងផ្ទះ​ថ្មី បុណ្យ​បំបួស​នាគ​ជាដើម បងប្អូន​ខ្មែរសុរិន្ទ​បច្ចុប្បន្ន​ប្រើ​ភ្លេង​មហោរី​នេះឯង ។ វត្តមាន​របស់​វង់ភ្លេង​នេះ ជា​ភស្តុតាង​បញ្ជាក់ថា ខ្មែរសុរិន្ទ​ជា​ពូជសាសន៍​មាន​អារ្យធម៌​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់ ហើយ​វប្បធម៌​នេះ​បានប្រសូត​ចេញ្ញ​ពី​វប្បធម៌​នា​សម័យ​ មហានគរ​ដ៏​ពិតៗ ។​
​    ​លោក​បណ្ឌិត មី​សែ​ល ត្រា​ណេ បាន​បញ្ជាក់​ឱ្យដឹងថា ឧបករណ៍​ដែល​ខ្មែរ​សុរិន្ទ បុរី​រម្យ និង​ស៊ីសាកេត​ប្រើ ក្នុង​វង់ភ្លេង​មហោរី​មាន​ទ្រ ស្គរ​ភ្លោះ ឈិង ស្រ​ឡៃ រនា​ត គង​...​៘ វង់ភ្លេង​មហោរី​មាន​បទ​ចម្រៀង​ពីរ​ប្រភេទ គឺ​បទ​ចម្រៀង​ច្រៀង និង​បទ​ចម្រៀង​បន្លឺ​ឬ​បន្ទ​រ ។ ប្រភេទ​របស់​ចម្រៀង​មាន​បទ តែ​គ្មាន​ក្បាច់​រាំ​ទេ ដូចជា​បទ​កន្ទប (​កន្ទប​ម៉ែ​មួយ​) បទ​ខ្មែរ​ផ្លុំស្លឹក​ឈើ​៘ រីឯ​បទ​ចម្រៀង​ដែល​មាន​ក្បាច់​រាំ​មាន​ជាអាទិ៍​ដូចជា​បទ​អុំទូក បទ​ម្លប់​ដូង បទ​ចម្រៀង​សង្សារ ៘ បទ​ចម្រៀង​ទាំងនោះ​ត្រូវ​បាន​ច្រៀង​ជា​ភាសា​ខ្មែរ ហើយ​វា​បាន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ឱ្យឃើញ្ញ​នូវ ជីវិត​របស់​អ្នកស្រុក ដូចជា​សម្ព័ន្ធមេត្រីភាព​ក្នុង​សង្គម​ដែល​ចេះ​រួបរួម​សាមគ្គី​គ្នា​វិញ្ញ ជា​ធ្លុង​មួយ​នៅពេល​មាន​បុណ្យ ទាន ហើយ​វា​ក៏​ជា​ការ បញ្ជាក់​នូវ​អត្តសញ្ញាណ​របស់​ជាតិ​សាសន៍​មួយ​ដែល​ធ្លាប់​មាន​នៅក្នុង​អតីតកាល​ដ៏​យូរលង់ ណាស់​មកហើយ​នៅក្នុង​ភូមិភាគ​នេះ ។
​អ្វី​ដែល​គួរឱ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​នោះ​ថា ការប្រគំ​ភ្លេង​មហោរី​ត្រូវ​ប្រារឰ​ពិធី​សំពះគ្រូ​ជាមុនសិន ហើយ​ក្រោយពី នោះ​មក​ទើប​ជា​ការចាប់ផ្តើម​ប្រគំ​តន្ត្រី ។ ចំណែកឯ​សំណែន​ថ្វាយ​គ្រូ​វិញមាន​ជាអាទិ៍ ស្រា ក្បាលជ្រូក មាន់ស្ងោរ ផ្កា​ភ្ញី ទៀន ធូប ស្លា​ម្លូ សំពត់​និង​ប្រាក់ វត្ថុបំណង គឺ​ការ​សូមឱ្យ​មាន​ពរជ័យ​សិរី​មង្គលពី​ដូន តា​សម្រាប់​ទាំង​អ្នក​ភ្លេង និង​អ្នកមើល ។​

តន្ត្រី ចម្រៀង