ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយយើងតាមរយៈ

រឿងរ៉ាវ​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម​:​ការងារ​របស់ ចក់ រួន នៅ​រោង​ពុ​ម្ភ​មន្ទីរ​ក​-២៨

(ថ្ងៃទី 17 មិថុនា 2012, ម៉ោង 11:35:AM) | ដោយ: ម៉ម សុវណ្ណ

ក- ក+ | Print

ភ្នំពេញ: ​ចក់ រួន ភេទ​ប្រុស ហៅ សា ជាជាង​ធ្វើ​ផ្ទះ និង​ជាងឈើ រស់នៅ​ខេត្ដ​ព្រៃវែង​។ ក្រោយ មក សា ក៏​ឈប់រៀន​ត្រឹម​ថ្នាក់​ទី​៩ ដោយសារតែ​ឪពុកម្ដាយ​ជា​កសិករ ហើយ​គ្រួសារ​មានការ​លំបាក ខ្វះខាត ក្នុងការ​ផ្គត់ផ្គង់​ដល់​ជីវភាព​ដែលមាន​កូន​ក្នុងបន្ទុក​ចំនួន​ប្រាំពី​នាក់​។

បន្ទាប់ពី​រដ្ឋប្រហារ​ទ​ម្លា​ក់ សម្ដេច សីហនុ ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក​សេនាប្រមុខ​លន់ នល់​នៅ​ថ្ងៃទី​១៨​ខែមីនា​ឆ្នាំ​១៩៧០​ភ្លើងកំហឹង​បាន ផ្ទុះឡើង​ដោយ​បង្កើតជា​ចលនា​បះបោរ​នៅតាម​ភូមិ​-​ឃុំ​នានា​។ សា បានឃើញ​ព្រឹ​ត្ដិ ការណ៍​នោះ​ដោយផ្ទាល់​ភ្នែក​។​
 
​    ​សា និយាយថា កាលនោះ​មាន​ជន​កុម្មុយនីស្ដ​ពីរ​រួម​ពីរ​នាក់​បងប្អូន​គឺ​ឈ្មោះ ធំ ឌិ​ត និង ធំ ដុស ដែល​អ្នក​ទាំងពី​គឺជា​អ្នកភូមិ​របស់ សា ដែរ​។ ឌិ​ត និង ដុស បានមក​បំផុសបំផុល​អ្នកភូមិ​បះបោរ ប្រឆាំងនឹង​របប លន់ នល់ ហើយ​ឱ្យ​អ្នកភូមិ​រត់​ចូល​ព្រៃម៉ាគី​ដើម្បី​ធ្វើការ​តស៊ូ​។ ឌិ​ត និង ដុស បាន​ជិះ​កង់​កាត់​ពី​ភូមិ​មួយ​ទៅ​ភូមិ ដោយ​ស្រែកថា “​ស្អែក​! យើង​ទៅ​បាតុកម្ម​ប្រឆាំងនឹង លន់ នល់ ដើម្បី​យក​សម្ដេចឪ​មកវិញ​!”​។

ក្នុងពេល​ធ្វើការ​បះបោរ​នោះដែរ សា បាន​និយាយថា មាន​ក្បូន​ដង្ហែ របស់​អ្នកភូមិ​ផ្សេងទៀត​បាន​ស្រែកថា “​ជយោ​! សម្ដេចឪ​! អ្នកណា​មិន​ទៅ សម្លាប់ចោល​”​។ ដោយ សា​ខ្លាច​ផង និង​ដោយសារ​ស្មារតី​ចង់បាន​សម្ដេច​មកវិញ​ផង យុវជន​-​យុវនារី​និង​អ្នកភូមិ​ជាច្រើន​បាន​ចូលរួម​ក្នុង ចលនា​បះបោរ​ដោយ​អ្នកខ្លះ​កាន់​ពូថៅ អ្នកខ្លះ​កាន់ដំបង​។
    
​    ​ភ្លើងកំហឹង​របស់​ប្រជាជន​ខ្មែរ​នៅតែ​ឆេះ​ជា​បន្ដបន្ទាប់​។ ស្របពេល​ជាមួយគ្នា​នោះដែរ អ្នកភូមិ ក៏​ទទួល​ការគាបសង្កត់​ពីរ​បប លន់ នល់ ដែរ ព្រម​ជាមួយនិង​ការទម្លាក់​គ្រាប់បែក​របស់​សហរដ្ឋ អាមេរិក​ផង​។ សា បាន​និយាយទៀតថា “​នៅ​ចន្លោះ​ខែឧសភា​និង​ខែមិថុនា ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧០ មានការ ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ខ្លាំង​រវាង​យោធា​ខ្មែរក្រហម និង​ទាហាន លន់ នល់ នៅក្នុង​ស្រុក​ស្វាយ​អ​ន្ទ​រ ជាពិសេស​នៅមុខ​វត្ដ​ស្វាយ​អ​ន្ទ​រ
តែម្ដង​”​។​ជា​រាល់ថ្ងៃ​សា​ឮ​តែ​ស្នូរ​គ្រាប់ផ្លោង​និង​គ្រាប់កាំភ្លើង​ឥត​ដាច់​ក្នុងអំឡុងពេល​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​។​នៅតាម​ដងផ្លូវ​ស្ងាត់ជ្រងំ​ហើយ​គ្មាន​នរណាម្នាក់ហ៊ាន​ចេញពីផ្ទះ​ឡើយ​។ តំបន់​ភាគច្រើន​ក្នុង​ខេត្ដ​ព្រៃវែង​ត្រូវបាន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ខ្មែរក្រហម​តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៧១​។ បន្ទាប់ពី​ខ្មែរក្រហម​គ្រប់គ្រង បាន​ហើយ ក៏មាន​ការរៀបចំ​ចាត់ចែង​ភូមិ​ឃុំ​ដូចជា ការបង្កើត​មេក្រុម មេភូមិ កង​តូច និង កង​នារី​ឃុំ និង​កងឈ្លប​ដោយមាន​ការសហការ ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ពី​កងទ័ព​វៀតណាម​។​

​    ​សា ស្ថិតនៅក្នុង​វ័យ​ជា​យុវជន ដែលមាន​អាយុ​ប្រហែល​១៩​ឆ្នាំ ត្រូវបាន​ជ្រើសរើស​ឱ្យធ្វើជា ឈ្លប​ឃុំ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧២​ស្ថិតនៅក្រោម ការគ្រប់គ្រង​របស់ ប៊ុន លន់ ភេទ​ប្រុស ជា​មេឃុំ​។ សា បាន​និយាយថា គាត់​មិន​ចង់​ចូលរួម​ធ្វើ​កងឈ្លប​ឃុំ​ទេ ប៉ុន្ដែ​មិនអាច​គេច​ផុតពី​ការជ្រើសរើស​របស់​មេឃុំ បានទេ​ព្រោះ​ឃុំ​ត្រូវការ​កម្លាំង​យុវជន និង​យុវនារី​ដែលជា​កម្លាំង​ស្នូ​ស​ក្នុងការ​បម្រើឱ្យ​ប​ដិ​វត្ដ​ន៍​របស់​ដើម្បី​រំដោះប្រទេស ជាតិ​ពី​ការគ្រប់គ្រង​របស់ លន់ នល់​។
សា បាន​រៀបរាប់​ពី​ការងារ​ថា “​ខ្ញុំ​ឃ្លាត ឆ្ងាយ​ពី​ឪពុកម្ដាយ​។ សមាជិក​កងឈ្លប​មាន​ពី​៥-៦​នាក់ និង​ស្ថិតនៅ​ការគ្រប់គ្រង​របស់​ប្រធាន​ឈ្លប ឈ្មោះ សុ​ត​។ ការងារ​សំខាន់​ជាប្រចាំ​ក្នុង​ភូម​គឺ​ត្រូវ​ដើរ​តាម​ផ្ទះ​អ្នកភូមិ​ដើម្បី​លបស្ដាប់ ក្រែង​មាន នរណា​មិន​ពេញចិត្ដ​នឹង​ប​ដិ​វត្ដ​ន៍ ហើយ​មានគំនិត​ជំទាស់​នឹង​ភារកិច្ច​ឬ​ផែនការ​របស់​បក្ស​”​។ សា បាន​បន្ដ ទៀតថា​“​ក្រោយមក​ខ្ញុំ​ត្រូវ​ជ្រើសរើស ឱ្យធ្វើជា​ទ័ព​ជាមួយ​”​។
​   
​ក្រោយ​ពេលដែល​ខ្មែរក្រហម​ទទួលបាន ជ័យជំនះ​លើ​របប លន់ នល់ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៥ សា​និង​យោធា​ចំនួន​៥០០​នាក់​ផ្សេងទៀត ត្រូវបាន បញ្ជូនទៅ​ភ្នំពេញ​ដើម្បី​ទទួល​ការបណ្ដុះបណ្ដាល​ពី​គោលនយោបាយ​ប​ដិ​វត្ដ​ន៍ និង​មនោគមវិជ្ជា​របស់ ខ្មែរក្រហម និង ហ្វឹកហ្វឺន​ពី វិធីសាស្ដ្រ​ធ្វើសឹក​សង្គ្រាម​នៅ​មន្ទីរ​ស​-២០០ ស្ថិតនៅ​ក្នុងភូមិ​ពានា ឃុំ​ក្ដឿង​រាយ​។ មន្ទីរ​ស​-២០០ ជា​មន្ទីរ​ម​ជ្ឈឹ​ម​ដែល​ស្ថិតក្នុង​ភូមិភាគ​បូព៌ា និង​នៅក្រោម​ការ ត្រួតត្រា របស់​លេខា​ភូមិភាគ​បូព៌ា សោ ភឹម​។ សា និយាយថា មន្ទីរ​ស​-២០០ គ្មាន​អគារ ឬ​បន្ទប់​សម្រាប់ ធ្វើការ​បណ្ដុះបណ្ដាល ឬ​កន្លែង​សម្រាប់​ហ្វឹកហាត់​នោះទេ គឺ​ម្នាក់ៗ​ត្រូវ​ហាត់រៀន​នៅ​កណ្ដាលវាល និង នៅក្រោម​ដើមឈើ​ជាដើម​។

​    ​ក្រោយមក ដោយ​មើលឃើញថា សា ជា​មនុស្ស​ធ្លាប់​តស៊ូ​និង​ប​ដិ​វ​ត្ដន៍អស់​ជាច្រើន​ឆ្នាំកន្លងមក​គាត់​ត្រូវបានចាត់តាំង​ឱ្យទៅ​ធ្វើការ​ផ្នែក បច្ចេកទេស​ខាង​បោះ​ពុ​ម្ភ នៅ​រោង​ពុ​ម្ភ​មន្ទីរ​ក​-២៨ ក្នុង​ទីក្រុង ភ្នំពេញ​។ សាបាន​និយាយថា​រោង​ពុ​ម្ភ​មន្ទីរ​ក​-២៨​មាន​ទីតាំងនៅ​ទល់ មុខ​សណ្ឋាគារ​កាំបូឌីយ៉ាណា ហើយ​រោង​ពុ​ម្ភ​នេះ​មាន​មនុស្ស​ធ្វើការ​មកពី​គ្រប់​ភូមិភាគ​ទាំងអស់​ដែលមាន​មនុស្ស​ធ្វើការ​ពី​៤០​ទៅ​៥០ នាក់​។ អ្នកគ្រប់គ្រង​រោង​ពុម្ព​មន្ទីរ​ក​-២៨ ឈ្មោះ យ៉េ តែ ដែលជា​អ្នក​បង្ហាត់បង្រៀន​ដល់ សា ផ្ទាល់​ខាង​បច្ចេកទេស​ប្រើប្រាស់​ម៉ាស៊ីន​បោះ​ពុ​ម្ភ ហើយ​គាត់​ទទួល​ការបង្រៀន​ពី​ជន​ជាតិចិន​ម្នាក់ទៀត​។ សា និយាយថា ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៨ គាត់​បាន​ក្លាយជា​ប្រធាន​ផ្នែក​បច្ចេកទេស​ខាង​បោះ​ពុ​ម្ព ហើ​វិស្វករ ជនជាតិ​ចិន​ដែល​បាន​បង្ហាត់បង្រៀន​ក៏​បាត់​ឈឹង​មិនដឹង​ទៅណា​ទេ​។  សា បានបញ្ជាក់ ទៀតថា នៅក្នុង​ទី ក្រុងភ្នំពេញ​មាន​រោង ពុម្ព​ចំនួន​បី ដូចជា ៖ រោង​ពុម្ព​មន្ទីរ ក​-២៦ និង រោង​ពុម្ព​មន្ទីរ ក​-២៧ និង​រោង​ពុម្ព​មន្ទីរ ក​-២៨ ដែល​រោង​ពុម្ព​ទាំងបី​នេះហើយ​ដឹកនាំ​ដោយ យ៉ុ​ន យ៉ា​ត ជា រដ្ឋមន្ដ្រី ក្រសួង​សិក្សាធិការ​។ រោង​ពុម្ព​មន្ទីរ​ក​-២៨ ភាគច្រើន​បោះពុម្ព​ជា​លិខិតឆ្លងដែន និង​ផែនទី របស់​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​។

សា រៀបរាប់​ទៀតថា “​ផែនទី​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​មាន បី​ប្រភេទ ដូចជា  ផែនទី​នយោបាយ ផែនទី​សេដ្ឋកិច្ច និង​ផែនទី​ភូមិសាស្ដ្រ​រដ្ឋបាល​។ ទាក់ទង​និង​កិច្ច ការបោះពុម្ព លិខិតឆ្លងដែន សា ធ្លាប់​ដឹងថា អៀង សារី បានចេញ​បញ្ជា​ឱ្យ​បោះពុម្ព​លិខិតឆ្លងដែន​ជា ច្រើន “​ខ្ញុំ​នៅ ចាំបាន​ថា អៀង​សារី​បាន​បញ្ជា​តាមរយៈ​ក្រសួង​សិក្សាធិការ​ឱ្យ​រោង​ពុម្ព​មន្ទីរ​ក​-២៨​បោះ​សៀវភៅ​ជា​លិខិតឆ្លងដែន​ចំនួន​បី​ពាន់​ក្បាល​សម្រាប់​កម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម ធ្វើដំណើរ​ទៅ​ក្រៅប្រទេស ដើម្បី​ធ្វើការ ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​បរទេស​។ លិខិតឆ្លងដែន​របប​ខ្មែរក្រហម នៅ​ផ្នែក​ក្បាល​ខាង លើ​មាន
សរសេរ​ជា ភាសា​អង់គ្លេស​ជាមួយនឹង​ការប្រើប្រាស់​និ​មិ​ត្ដ​សញ្ញា​របស់​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​”​។​

​    ​រីឯ​ការបោះពុម្ព​ផែនទី​វិញ  សា បាន​និយាយថា ផែនទី​របប​ខ្មែរក្រហម​យកតាម​គម្រូ តាម​ផែនទី​ពី​របប​សង្គមចាស់ ដោយ គ្រាន់​កែ​បន្ដិចបន្ដួច​ដាក់​ជា​លេខ​សម្គាល់​ភូមិភាគ និង​តំបន់ លើ​ខេត្ដ​ដែល​ត្រូវ​រួមបញ្ចូល​តែមួយ​ហើយ​ផែនទី​ខ្នាត​ធំ​មាន​ប្រវែង​បណ្ដោយ​មួយ​ម៉ែត្រ ទទឹង​ប្រាំ​តឹក​។ ម្យ៉ាងទៀត រោង​ពុម្ព​មន្ទីរ​ក​-២៧ ជា​រោង​ពុ​ម្ភ​មួយ​ធំជាងគេ​នៅក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ដែល​ស្ថិតនៅ ខាងត្បូង​ខាង​ផ្សារ​ធំថ្មី​សម្រាប់ ការបោះ​ពុ​ម្ភ​ជា​ទស្សនាវដ្ដី​រូបភាព បង្ហាញ​ពី​កសិកម្ម​របស់​កសិករ ដូចជា ការ​ដង​ស្ទូង ភ្ជួរ​រាស់ លើក​ទំនប់ ជីក​ប្រឡាយ​ស្ថិតក្រោម​របប ខ្មែរក្រហម​។ រោង​ពុម្ព​នេះ ប្រើប្រាស់​ម៉ាស៊ីន​ស្វ័យ​ប្រ​វ​ត្ដិ​មកពី​អាល្លឺម៉ង់​។ ចំណែក​រោង​ពុម្ព​មន្ទីរ​ក​-២៦ មាន​ទីតាំងនៅ​ខាងកើត ពហុ​កីឡដ្ឋាន​ជាតិ​អូឡាំពិក​សម្រាប់​ការបោះពុម្ព​ជា​កាសែត​សារ​ព៌​ត​មាន​ផ្សាយដំណឹង​សំខាន់ៗ​ដោយ​ប្រើប្រាស់​ម៉ាស៊ីន​ស្វ័យ​ប្រ​វ​ត្ដិ​មកពី​ប្រទេស​ស្វី​ស​។ សា និយាយថា “​ខ្ញុំ​ឃើញ​មាន​សៀវភៅ ទង់​ប​ដិ​វត្ដ​ន៍​និង​សៀវភៅ​សិក្សា តែ​រោង​ពុ​ម្ភ​មន្ទីរ​ក​-២៨​មិនបាន​បោះពុម្ព​ទេ​សៀវភៅ​ទាំងនោះ ទេ​។​ចំពោះ​ក្រដាស​និង​សម្ភារៈ​សម្រាប់​បោះពុម្ព​គឺ​យក​របស់​ដែល​សេសសល់់​ពី​របប​សង្គម​ចាស់​ហើយ​រោង​ពុម្ព​របស់គាត់​មិនដែល​ទិញ​ក្រដាស​ថែម​ទេ​។ សា បាន​និយាយទៀតថា គាត់​ធ្លាប់​ឃើញ ខៀវ សំផន ចុះមក​ត្រួតពិនិត្យ​ការងារ​រោង​ពុម្ព​ម្ដង​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៨​។

 ក្រៅពី​កិច្ចការ​បោះពុម្ព សា ធ្លាប់​បានមក​ចូលរួម​ប្រជុំ​នៅ​ពហុ​កីឡដ្ឋាន​ជាតិ​អូឡាំពិក​ដែល​ពេលនោះ គាត់​បានឃើញ​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ ក្រហម​ជាច្រើន​។
​    ​ចំពោះ​រឿង​ម្ហូប អាហារ​ប្រចាំថ្ងៃ សា ទទួលបាន​របបហូបចុក​ពីរ​ពេល​ក្នុង​មួយថ្ងៃ​។ ចំណែក ម៉ោង​ធ្វើការ​គាត់​ធ្វើការ​ពី​ម៉ោង​៧ ដល់​ម៉ោង​១១​ព្រឹក បន្ទាប់មក​ចាប់ពី​ម៉ោង​១ ដល់​ម៉ោង ៥​ល្ងាច ដោយ​ជួនកាល​គាត់​ត្រូវ​ធ្វើការ​លើស​នោះ​ពេលណា​មាន​ការងារ​បោះពុម្ព​ចាំបាច់​។
​ទោះបីជា​យ៉ាងណា សា និយាយថា ការងារ​នៅ​រោង​ពុម្ព​មិនសូវ​ជា​មមាញឹក​ប៉ុន្មាន​ទេ​។​គាត់​ធ្លាប់​ទៅ​ចូលរួម​ការសម្ដែង​សិល្បៈ​នៅ​រោងមហោស្រព​ខ្លះ​ដែរ​ទោះបីជា​សិល្បៈ​ទាំងនោះ​មិនមែនជា ការកំសាន្ត​សប្បាយ​ក៏ដោយ​។
​    ​    ​ពេល​មាន​គណៈប្រតិភូ​អន្ដរជាតិ​មកពី​បរទេស ដូចជា​ប្រទេស​ចិន កូរ៉េ និង ភូមា​គាត់​និង​អ្នក​ផ្សេងទៀត​ត្រូវបាន​អញ្ជើញ ឱ្យទៅ​ទទួល​គណៈប្រតិភូ​ទាំងនោះ​ដោយ​គាត់​ត្រូវបាន​ប្រាប់​ឱ្យ ពាក់អាវ​ពណ៌​ស​។​នៅ​អាកាសយានដ្ឋាន​អន្ដរជាតិ ពោធិ៍ចិនតុង “​ក្នុង​ពិធី​នោះ ខ្ញុំ​ពាក់អាវ​ពណ៌​ស ខោ​ពណ៌​កាគី ជួនកាល​ស្លៀកខោ​ពណ៌​ទឹក​ប៉ិច​។ នេះ​គ្រាន់តែ​ជាការ​សម្ដែង​ល្ខោន​បិទបាំង​នូវ​ទង្វើ​អាក្រក់​របស់​ខ្មែរក្រហម តែប៉ុណ្ណោះ​។ បក្ស​កុម្មុយនីស្ដ​កម្ពុជា​បាន​ក្លែងបន្លំ​បរទេស​ថា កម្ពុជា​ជា​របប​ស្អាតស្អំ រុងរឿង មហាអស្ចារ្យ មហាលោតផ្លោះ​។​”
​    ​ពេល​សួរថា​គាត់​មាន​បងប្អូន​ស្លាប់​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម​ដែរឬទេ សា បាន​និយាយថា បងស្រី របស់គាត់​ស្លាប់​ដោយសារ​មិនមាន អាហារ​ហូបចុក​គ្រប់គ្រាន់​។ ចំណែក​បងប្រុស​ម្នាក់ទៀត បាន​បាត់​ខ្លួន បន្ទាប់ពី​ចូលធ្វើ​ទ័ព​ខ្មែរក្រហម​។ រហូតដល់​សព្វថ្ងៃនេះ សា មិនដឹងថា​បងប្រុសរ​បស់​គាត់​ស្លាប់​ឬ​រស់ នៅទីណា​ទេ​។
​    ​ឆ្លងតាម​បទពិសោធន៍​ជីវិត​ផ្ទាល់ខ្លួន​រស់នៅក្នុង​រប​ប​ខ្មែរក្រហម សា បាន​រៀបរាប់ថា ៖ របប​ខ្មែរក្រហម​ជា​របប​ព្រៃផ្សៃ​ដែល បានសម្លាប់​មនុស្ស​គ្រាន់​តែមាន​កំហុស​បន្ដិច​បន្ដួច និង​ជា​របប​មួយ ដែល​ប្រើ​មនុស្ស​ឱ្យធ្វើ​ការ​ដូច​សត្វ​ធាតុ​។ សា​ចង់ឱ្យ​ក្មេងជំនាន់ ក្រោយ បាន​រៀនសូត្រ​ពី​របប​ខ្មែរក្រហម ហើយ​គាត់​ក៏​ឧស្សាហ៍​និយាយប្រាប់​កូន​របស់គាត់​ពី​រឿងរ៉ាវ​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម​ដែរ​។
 
​    ​ថ្មីៗ​នេះ សា បានមក​ចូលរួម​ស្ដាប់​សវនាការ​នៅ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​។ សា និយាយថា​“​មេ​ដឹក​ខ្មែរក្រហម​ដែលជា​ក្បាលម៉ាស៊ីន ដឹកនាំ​ប្រទេស​ត្រូវ​ទទួល​ការកាត់ទោស​ដើម្បី​កុំឱ្យ​មនុស្ស​ជំនាន់ ក្រោយ​យកតម្រាប់​តាម​របប​ប្រល័យពូជសាសន៍​នេះ​ទៀត​៕
​    
E-Newspaper (រស្មីកម្ពុជា)
cen
រូបភាព
  • Neay kroch (1)
  • Prim liza
  • 2-lumbini-garden-nepal
  • 1
  • 09

Our Partners